Διοίκηση και Στρατηγική για Μηχανικούς

Διδάσκοντας/ουσα: 
Τύπος Μαθήματος: 
Υποχρεωτικό Μάθημα
Έτος Σπουδών: 
Α'
Εξάμηνο Σπουδών: 
Χειμερινό
Αριθμός Πιστωτικών Μονάδων (ECTS): 
6
Γλώσσα Διδασκαλίας: 
Ελληνική
Περιγραφή: 
Στόχος του μαθήματος: 
Το μάθημα εστιάζει στην θεωρία και πρακτική της στρατηγικής των επιχειρήσεων και φιλοδοξεί να δώσει το πλαίσιο μέσα από το οποίο ο φοιτητής θα μπορεί να αναγνωρίζει και να ανταποκρίνεται στις στρατηγικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν σήμερα οι επιχειρήσεις. Συγκεκριμένα, το μάθημα στοχεύει στην κατανόηση από τους φοιτητές των πολύπλευρων αλληλεπιδράσεων μεταξύ των εξελίξεων στο οικονομικό περιβάλλον, της ανάπτυξης του ανταγωνισμού, των ραγδαίων αλλαγών στη τεχνολογία και στη λειτουργία των αγορών για προϊόντα και υπηρεσίες καθώς και των απαιτήσεων που δημιουργούνται για την ανάπτυξη συγκεκριμένων οργανωτικών και διαχειριστικών ικανοτήτων από τις ίδιες τις επιχειρήσεις. 
 
 
Περιγραφή Μαθήματος:
Το μάθημα ξεκινά με την βασική ορολογία του αντικειμένου της Στρατηγικής και στη συνέχεια παρουσιάζει μεθόδους και εργαλεία για τη στρατηγική ανάλυση του εξωτερικού περιβάλλοντος μιας επιχείρησης, την ανάλυση του εσωτερικού περιβάλλοντος, των πόρων και ικανοτήτων, τη διερεύνηση ενός μεγάλου αριθμού στρατηγικών προβλημάτων, την δημιουργία εναλλακτικών στρατηγικών επιλογών, και την διαμόρφωση σχεδίου υλοποίησης της στρατηγικής στο σύγχρονο επιχειρηματικό περιβάλλον. Μερικά από τα θέματα που πραγματεύεται είναι: πως η επιχείρηση μπορεί να κατανοήσει το περιβάλλον μέσα στο οποίο λειτουργεί, πώς μπορεί να τοποθετηθεί καλύτερα απέναντι στις δυνάμεις της αγοράς και τον ανταγωνισμό, πως μπορεί να δημιουργήσει μοναδικές ικανότητες απαραίτητες για να επιτύχει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, να διατηρήσει και να βελτιώσει την θέση της στην αγορά, αλλά και, στη περίπτωση που έχει τεχνολογικό προσανατολισμό, πώς να επιλέξει σε ποιες τεχνολογίες θα επενδύσει και με ποιο τρόπο.
Προαπαιτήσεις: 

Δεν υπάρχουν

Περιεχόμενο του μαθήματος (Syllabus): 
1. Εισαγωγή – Βασικές έννοιες, ορισμοί και αντικείμενο της Στρατηγικής
2. Ανάλυση Εξωτερικού Περιβάλλοντος (Μακρο-περιβάλλον, Κλαδική ανάλυση, Ανταγωνιστές, Αγοραστές)
3. Ανάλυση Εσωτερικού Περιβάλλοντος, Πόροι & Ικανότητες 
4. Ανταγωνιστικό Πλεονέκτημα
5. Εναλλακτικές Στρατηγικές Επιλογές (Περιγραφή)
6. Μέθοδοι Αξιολόγησης Εναλλακτικών Στρατηγικών & Εργαλεία Στρατηγικής Ανάλυσης (BCG Matrix)
7. Στοιχεία Τεχνολογικής Στρατηγικής Ι: Δυναμική των κλάδων και των αγορών
8. Στοιχεία Τεχνολογικής Στρατηγικής ΙΙ:
    a. Στρατηγικές Ιδιοποίησης: Μοναδικότητα και συμπληρωματικοί πόροι
    b. Τεχνολογικά πρότυπα και η οικονομική τους σημασία
9. Στρατηγική και Επιχειρηματικότητα
    a. Η έννοια του Επιχειρηματικού μοντέλου και οι μορφές του
    b. Ανοικτή καινοτομία
10. Σύνοψη και Παρουσιάσεις εργασιών
Συνιστώμενη Βιβλιογραφία προς μελέτη: 
  •  Β. Παπαδάκης (2016) Στρατηγική των Επιχειρήσεων: Ελληνική και Διεθνής Εμπειρία, Τόμος Α: Θεωρία, (7η Έκδοση), Αθήνα: Εκδόσεις Μπένου.
  • Thompson, Arthur, Gamble, John and A. J. Strickland III (2010), Σχεδιασμός και Υλοποίησης Επιχειρησιακής Στρατηγικής – Η Αναζήτηση Ανταγωνιστικού Πλεονεκτήματος, 16η Αμερικάνικη Έκδοση, Γενική Επιμέλεια- Πρόλογος: Γιάννης Πολλάλης, Αθήνα: Εκδόσεις Utopia.
  • Johnson, G., Whittington, R. Scholes, K. et.al (2016), Βασικές Αρχές Στρατηγικής των Επιχειρήσεων, 2η Έκδοση, Αθήνα: Εκδόσεις ΚΡΙΤΙΚΗ.
  • Schilling, M. (2016). Η Στρατηγική Διοίκηση της Τεχνολογικής Καινοτομίας, Αθήνα: Εκδόσεις Επιστημών, Broken Hill Publishers (Επιστ. Επιμέλεια- Πρόλογος: Α, Κωνσταντέλου, Α. Τσακανίκας).
  • Grant R.M. (2001), Contemporary Strategy Analysis: Concepts, Techniques Applications, Fourth Edition, Blackwell Business. (υπάρχει και πιο πρόσφατη έκδοση που μπορείτε να έχετε πρόσβαση)
  • Margaret White and Gary Bruton (2010) Η Στρατηγική Διαχείριση της Τεχνολογίας και της Καινοτομίας, Γενική Επιμέλεια- Πρόλογος: Γ. Καλογήρου, Α. Πρωτόγερου, Α, Κωνσταντέλου, Αθήνα: ΚΡΙΤΙΚΗ. 
     
    Τα κεφάλαια από τα παραπάνω εγχειρίδια που προτείνονται για μελέτη ανά εβδομάδα είναι δυνατό να έχουν διαφορετική αρίθμηση σε παλαιότερες εκδόσεις (ελληνική/αγγλική). Σε κάθε περίπτωση οι φοιτητές καλούνται να επιβεβαιώσουν τα κεφάλαια προς μελέτη σε συνεργασία με τη διδάσκουσα. 
Διδακτικές και Μαθησιακές Μέθοδοι: 

H διδασκαλία του μαθήματος βασίζεται σε διαλέξεις και παρουσίαση/συζήτηση μελετών περίπτωσης. Η ενεργός συμμετοχή των φοιτητών είναι απαραίτητη και βοηθά στη κατανόηση των βασικών εννοιών και εργαλείων του μαθήματος. Παράλληλα, μέσα από την παρουσίαση παραδειγμάτων από τον Ελληνικό και διεθνή χώρο δίνεται η δυνατότητα στους φοιτητές να κατανοήσουν τις πολύπλοκες διεργασίες που συντελούνται στο επιχειρηματικό περιβάλλον και να συμβάλλουν στην κριτική αξιολόγηση των διαφόρων μεθόδων και προσεγγίσεων που προτείνονται και εφαρμόζονται. 

Μέθοδοι αξιολόγησης / βαθμολόγησης: 
  • Μία ατομική ή ομαδική εργασία (max 3 άτομα) (30%). Οι φοιτητές θα εφαρμόζουν τα εννοιολογικά εργαλεία και μεθόδους που συζητούνται στο μάθημα σε μια επιχείρηση ή σε ένα κλάδο της επιλογής τους. Οι εργασίες θα παραδοθούν σε ηλεκτρονική μορφή στη διδάσκουσα και θα παρουσιαστούν στο τελευταίο μάθημα. Αναλυτικές οδηγίες σχετικά με τη δομή των εργασιών θα δοθούν από τη διδάσκουσα κατά τη διάρκεια του μαθήματος. Οι εργασίες θα πρέπει απαραίτητα να περιέχουν:

                          o Εμπροσθόφυλλο (cover page) (τίτλος Μεταπτυχιακού Προγράμματος, μαθήματος, αντικείμενο εργασίας, ονόματα φοιτητών και Α.Μ., και ημερομηνία εκπόνησης)

                          o Πίνακα περιεχομένων

                          o Βιβλιογραφία σύμφωνα με το Harvard Referencing System

  • Ομαδική Παρουσίαση Μελέτης Περίπτωσης (10%) (από τις προτεινόμενες ανά εβδομάδα – δείτε αναλυτικό περιεχόμενο μαθήματος στις επόμενες σελίδες)
  • Τελική Εξέταση (60%) σε όλη τη διδαχθείσα ύλη
Αντικειμενικοί Στόχοι μαθήματος (επιδιωκόμενα μαθησιακά αποτελέσματα): 

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος οι φοιτητές θα είναι σε θέση:

  • Να αναλύουν το εξωτερικό περιβάλλον μιας επιχείρησης
  • Να κατανοούν τις έννοιες των πόρων και ικανοτήτων και να διερευνούν πώς αυτοί οικοδομούνται ώστε μια επιχείρηση να επιτύχει την κατάκτηση ανταγωνιστικής θέσης στην αγορά
  • Να αναγνωρίζουν τις στρατηγικές επιλογές που μπορεί μια επιχείρηση να έχει στη διάθεσή της και να είναι σε θέση να προτείνουν συγκεκριμένες επιλογές (περιοχές στις οποίες η επιχείρηση μπορεί να επεκταθεί, προϊόντα ή υπηρεσίες που μπορεί να προσφέρει, μέθοδοι για την επίτευξη αυτής της επέκτασης – εξαγορές, συγχωνεύσεις, συνεργασίες, κλπ)
  • Να κατανοούν την έννοια του ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος
  • Να αναγνωρίζουν ότι για την υλοποίηση της επιλεχθείσας στρατηγικής θα πρέπει να κινητοποιηθούν δομές, συστήματα και ανθρώπινοι πόρους εντός και εκτός της επιχείρησης
  • Να κατανοούν την πορεία και εξέλιξη βιομηχανικών κλάδων και αγορών και την επίδραση των τεχνολογικών εξελίξεων σε αυτούς
  • Να αναγνωρίζουν τη σημασία των τεχνολογικών προτύπων και των οικονομικών τους επιπτώσεων
  • Να κατανοούν τα βασικά συστατικά της τεχνολογικής στρατηγικής μιας επιχείρησης